Burn out: 8 Nguyên nhân Bạn nên biết

Burn out, hay còn gọi là hội chứng kiệt sức. Vậy nguyên nhân nào dẫn tới nó? Cùng sTARO tìm hiểu nhé!

1. Áp lực công việc quá lớn: “Gánh nặng” đè nén

Khi khối lượng công việc quá nhiều và dày đặc, bạn phải đối mặt với deadlines liên tục và cảm thấy mình không bao giờ làm đủ, dễ dẫn tới burn out. Làm việc quá sức, liên tục làm thêm giờ mà không có khoảng thời gian phục hồi khiến cơ thể và tâm trí dàn cạn kiệt năng lượng. Về lâu dài, tình trạng này không chỉ làm suy giảm hiệu suất mà còn dẫn đến các vấn đề về sức khỏe nghiêm trọng như mất ngủ, đau đầu mãn tính hoặc thậm chí là trầm cảm.

• Khối lượng công việc khổng lồ: Làm việc liên tục, không có thời gian nghỉ ngơi, khiến cơ thể và tinh thần quá tải, burn out rất dễ xảy ra.
• Thời hạn công việc gấp gáp: Áp lực về thời gian khiến bạn luôn trong tình trạng căng thẳng và lo lắng.
• Yêu cầu công việc quá cao: Những kỳ vọng không thực tế, vượt qua khả năng của bản thân, tạo ra áp lực vô hình cho bản thân, từ đó rất dễ mắc phải burn out.
• Thiếu sự hỗ trợ: Một trong những nguyên nhân dẫn tới burn out là bạn cảm thấy cô đơn, bị bỏ rơi khi phải đối mặt với quá nhiều trách nhiệm phải gánh vác.

2. Thiếu sự kiểm soát công việc: “Con rối” vô hình

Khi bạn không có quyền quyết định hoặc kiểm soát cách thức làm việc, bạn sẽ dễ cảm thấy mất phương hướng và bất lực.

Ví dụ: Công ty thường xuyên thay đổi mục tiêu mà không thông báo rõ ràng hoặc bạn luôn phải làm theo ý kiến người khác mà không có cơ hội thể hiện bản thân, cảm giác bất mãn sẽ tích tụ.

Việc thiếu đi sự chủ động và linh hoạt trong công việc là một trong những nguyên nhân chính khiến nhân viên nhanh chóng bị kiệt quệ tinh thần.

• Không có quyền quyết định: Cảm thấy bản thân chỉ như một “con rối” trong công việc, không có tiếng nói, không thể kiểm soát được tình hình.
• Môi trường làm việc độc hại: Bị thao túng, kiểm soát hoặc phải làm việc trong một môi trường cạnh tranh không lành mạnh.
• Thiếu sự minh bạch: Không hiểu rõ mục tiêu, quy trình làm việc, hoặc không được cung cấp thông tin đầy đủ.

3. Thiếu sự công nhận: “Bóng tối” vô hình

Một trong những nguyên nhân dẫn tới burn out là thiếu sự công nhận và động viên. Ai cũng mong muốn những nỗ lực của mình được ghi nhận. Khi bạn làm việc chăm chỉ nhưng không được sự khen ngợi hay động viên từ cấp trên hoặc đồng nghiệp, bạn sẽ dần cảm thấy mình không có giá trị. Sự thiếu thốn này khiến động lực làm việc suy giảm, bạn dễ rơi vào cảm giác vô vọng và chán nản.

• Không được đánh giá cao: Cảm thấy những nỗ lực của mình không được ghi nhận, không được trân trọng.
• Thiếu sự phản hồi tích cực: Không nhận được sự động viên, khích lệ từ cấp trên hoặc đồng nghiệp.
• Cảm thấy vô hình: Cảm thấy bản thân không có giá trị và không có đóng góp gì cho công ty vì không ai ghi nhận và động viên.

4. Mối quan hệ không tốt tại nơi làm việc

Các mối quan hệ tiêu cực với đồng nghiệp hoặc cấp trên có thể là yếu tố làm gia tăng burn out nhanh chóng. Nếu bạn cảm thấy bị cô lập, được lắng nghe hoặc thường xuyên gặp xung đột với đồng nghiệp, bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng và mất động lực làm việc. Thiếu sự hỗ trợ từ người xung quanh khiến bạn cảm thấy mình đơn độc khi đối mặt với áp lực, dẫn đến cảm giác kiệt quệ về cả về cảm xúc lẫn tinh thần.

• Xung đột với đồng nghiệp hoặc cấp trên: Bị cô lập, bắt nạt, hoặc phải đối mặt với những mâu thuẫn không thể giải quyết.
• Thiếu sự giao tiếp: Cảm thấy cô đơn, lạc lõng, không có ai để chia sẻ, tâm sự.
• Môi trường làm việc cạnh tranh không lành mạnh: Bị đồng nghiệp chơi xấu, đâm sau lưng hoặc phải đối mặt với những hành vi không trung thực.

5. Thiếu sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống

Thiếu sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống là một trong những nguyên nhân dẫn đến burn out. Khi công việc chiếm trọn thời gian và tâm trí, bạn sẽ dần mất kết nối với gia đình, bạn bè và những sở thích cá nhân. Việc bỏ qua các hoạt động thư giãn, không cho phép bản thân nghỉ ngơi hoặc luôn cảm thấy áy náy khi dành thời gian cho bản thân sẽ làm bạn cạn kiệt năng lượng nhanh hơn.

Sự mất cân bằng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn làm giảm khả năng sáng tạo và sự nhạy bén trong công việc:

• Dành quá nhiều thời gian cho công việc: Bỏ bê gia đình, bạn bè, sở thích cá nhân là một trong những nguyên nhân dẫn đến burn out.
• Không có thời gian nghỉ ngơi: Làm việc liên tục, không có thời gian để thư giãn, giải tỏa căng thẳng.
• Mang công việc về nhà: Không thể tách biệt giữa công việc và cuộc sống cá nhân.

6. Tính cách cầu toàn dẫn đến burn out

Tính cách cầu toàn cũng là một “xiềng xích” vô hình trói chặt bạn với hội chứng burn out.

• Đặt ra những tiêu chuẩn quá cao: Luôn cố gắng đạt được sự hoàn hảo, không cho phép bản thân mắc sai lầm.
• Khó chấp nhận thất bại: Cảm thấy thất vọng, chán nản khi không đạt được kết quả như mong muốn.
• Tạo áp lực cho bản thân: Luôn cảm thấy lo lắng, căng thẳng vì sợ không đáp ứng được kỳ vọng.

Những người cầu toàn thường tự đặt ra các tiêu chuẩn vô cùng khắt khe cho bản thân và không cho phép bản thân mắc sai lầm. Sự kỳ vọng quá cao dẫn đến cảm giác thất vọng liên tục, vì họ hiếm khi hài lòng với kết quả của mình. Điều này khiến họ luôn trong tình trạng căng thẳng, lo lắng và dẫn đến kiệt sức vì cảm thấy mình không đủ tốt. Về lâu dài, sự cầu toàn không kiểm soát sẽ dễ dẫn đến burn out.

7. Các yếu tố cá nhân khác

Ngoài yếu tố môi trường và công việc, các nguyên nhân dẫn tới burn out cũng có thể là các yếu tố cá nhân như:

• Thiếu kỹ năng quản lý cảm xúc: Không biết cách xử lý căng thẳng hoặc giải tỏa cảm xúc tiêu cực
• Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Ngủ không đủ giấc, ăn uống thiếu chất, vận động ít làm cơ thể suy yếu khiến bạn dễ mất năng lượng và tinh thần xuống dốc.
• Tâm lý tự so sánh: Thường xuyên so sánh bản thân với người khác, cảm thấy mình thua kém hoặc không đủ giỏi dẫn đến cảm giác chán nản vầ tự ti.
• Thiếu mục tiêu cá nhân: Nếu không định hướng rõ ràng hoặc không tìm thấy ý nghĩa trong công việc và cuộc sống, bạn sẽ dễ cảm thấy lạc lõng và mất đi động lực.

8. Các yếu tố xã hội

Những tác động từ môi trường xã hội cũng góp phần không nhỏ gây ra burn out:

• Áp lực văn hóa thành công: Xã hội ngày nay tôn vinh sự thành đạt, khiến nhiều người cảm thấy phải chạy đua không ngừng chỉ để không bị tụt lùi lại phía sau.
• Kỳ vọng từ gia đình: Đôi khi sự kỳ vọng quá lớn từ gia đình có thể tạo ra gánh nặng tâm lý, làm bạn cảm thấy mình luôn phải chứng minh giá trị.
• Mạng xã hội: Việc làm việc liên tục tiếp xúc với hình ảnh cuộc sống “hoàn hảo” của người khác trên mạng xã hội khiến bạn cảm thấy áp lực và không hài lòng với bản thân.
• Thiếu sự kết nối cộng đồng: Cảm giác bị tách biệt hoặc không có ai để chia sẻ khi gặp khó khăn cũng làm tăng nguy cơ bị burn out.

Kết luận

Burn out là một vấn đề phức tạp, xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau như áp lực công việc, môi trường xung quanh và cả những yếu tố cá nhân, xã hội. Việc nhận diện và hiểu rõ các nguyên nhân này sẽ giúp bạn có những chiến lược phù hợp để bảo vệ sức khỏe tinh thần.

Hãy nhớ rằng, việc nghỉ ngơi, thiết lập ranh giới và tìm kiếm sự hỗ trợ không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là biểu hiện của sự trân trọng bản thân. Cuộc sống là một hành trình dài, và bạn xứng đáng được sống hạnh phúc, khỏe mạnh cả về tinh thần lẫn thể chất.